Wat een start, wat een hitte!

Rozen in de tuin, 2 januari 2012Zo na een vrije dag op 1 januari is het dan nu tijd om iedereen de beste wensen te wensen. ‘Iedereen de beste wensen voor 2012!!!’ En wat begon dit jaar direct opmerkelijk. Het was ‘bloedheet’ en een heel oud temperatuurrecord sneuvelde gisterenavond. Tussen negen en tien werd het in De Bilt 12.9 graden en daarmee werd het de warmste 1 januari sinds de invoering van de meetreeks in 1901. Er werd een klassiek record verbroken want het oude record dateerde uit 1921. Toen werd het 12.6 graden.

Als we het over records hebben dan praten we over landelijke records. Records die in De Bilt worden gebroken. Daar zit het KNMI, het Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut. Dat laatste noem ik maar even want geloof het of niet, er is inmiddels een generatie die niet weet wat het KNMI is. Echt? Ja echt, ik heb het nu al meerdere malen geconstateerd.

Temperatuurrecord in Flevoland in AD. Wel onjuist geciteerd. het betrof 2e Kerstdag.

Terug naar de records. Ik mag zelf graag de records wat regionaler trekken. Zo registreerde wij in Flevoland op de laatst genoten Kerstdag ook een warmterecord. Nog nooit werd het zo warm sinds het ontstaan van de provincie en waarschijnlijk ook niet in de periode daarvoor. Maar het record op Tweede Kerstdag was bijvoorbeeld niet landelijk omdat het in De Bilt niet werd gehaald.

Ook het record op Nieuwjaarsdag in Flevoland werd verbroken. Zeg maar gerust verpulverd. In 1921 was er nog geen Flevoland en dus werd tot nu toe de warmste eerste dag van het jaar in 2007 gemeten. Toen werd het 11.8 graden. Het record ging er gisteren aan. Net na drie uur werd het 11.9 graden. Na een kleine daling werd het vervolgens tussen negen en tien uur in de avond 12.6 graden!

Tegenwoordig worden alle cijfers gemeten met behulp van computers. In 1921 was dat nog niet het geval. De cijfers werden door officiële waarnemers afgelezen. Ik ben heel erg blij dat ik in het begin van mijn meteorologische carriëre nog met waarnemers heb gewerkt. Op Soesterberg waar ik mijn loopbaan begon als forecaster had je bijna iedere dertig minuten contact met de waarnemer die op de toren een post had. Hij las de instrumenten af en zijn ogen waren jouw ogen voor het weerbeeld. Zelf werkte ik vanuit een bunker, logischerwijs zonder ramen. Je vertrouwde volledig op je waarnemer, iets wat je met een gerust hart kon doen. Later werden de waarnemers vervangen door computers die automatisch op het juiste moment de cijfertjes doorgaven.

Temperatuurverloop 1 januari 2012 Lelystad

Temperatuurverloop 1 januari 2012 Lelystad

De waarnemingen werden misschien meer stipt en ook precieser maar er ging ook veel data verloren. Tot op de dag van vandaag is er geen computer die zo een goed beeld kan geven van de verschillende wolken als een menselijke waarnemer. Dat is vreselijk jammer want die details in de wolken geven zoveel extra informatie aan de forecaster voor de korte termijn dat het nu echt een gemis is. Het is ook de reden dat op de grote vliegvelden wel degelijk nog een waarnemer van vlees en bloed aanwezig is.

De toren op Vliegveld Soesterberg. Waar de pijl naar toe wijst zat de waarnemer. Foto: Wolfhound

Het record van 1921 is uit de boeken. Het is nu groot nieuws in Nederland. Landelijke pers besteedt er aandacht aan. Ik deed zelf ook mee en heb de mensen op 30 en 31 december via de radio op scherp gezet. Houd uw thermometer in de gaten op Nieuwjaarsdag! Misschien gaat er wel een record aan! Het is ook niet niks maar ik vraag me wel af of er in 1921 ook zoveel ophef over was. Ik weet het antwoord wel. Er was geen ophef over en het werd hooguit even aangestipt op het erf of in de straat:

‘Hé Hendrikje, De beste wensen voor 1921! Wat is het warm vandaag.’
‘Nou zeker Aagje. Ik kan me niet herinneren dat het ooit zo warm is geweest op Nieuwjaarsdag. Jij trouwens ook een mooi 1921!’
‘Wat een zacht weer is het. Nu ga ik tenminste niet op mijn gelaat omdat het glad is.’
‘Ja maar het is wel zonde van die winterbandjes onder de kar. Was niet nodig geweest. Olaf moet nu alleen maar harder trekken.’
‘Nee het was niet nodig geweest maar we zijn wel heel erg hip.’
‘Zeg heb je nog trek in een oliebolletje?’