103 jaar oud was de mevrouw. Ze zat in een rolstoel en werd de begraafplaats opgeduwd. Geemotioneerd vertelde zij dat ze voor het eerst op deze plek was. Voor het eerst na bijna zeventig jaar zou ze nu weer dicht bij haar man zijn. Hij sneuvelde tijdens de bevrijding van Nederland. Waarom ze hier nooit eerder was geweest? Ze had nu eindelijk genoeg geld om de reis te maken van Amerika naar Nederland. Daar zat ze in haar rolstoel. In Margraten, in het zuiden van Limburg. Bij het graf van haar man.

Het is zo’n verhaal waar de mensen die werkzaam zijn op Margraten nog met regelmaat mee worden geconfronteerd. Weliswaar steeds minder vaak verhalen van eerste generatie nabestaanden maar meer en meer derde generatie nabestaanden die hun roots willen ontdekken zoals de man achter de infobalie het noemde.

Ik naast een F15 op de basis Soesterberg. Circa 20 jaar geleden.

Ik werd zo’n twintig jaar geleden voor het eerst met Margraten geconfronteerd tijdens mijn diensttijd. Op Soesterberg waar ik werkzaam was, was nog het Amerikaanse 32e Tactical Fighter Squadron gestationeerd. Op Memorial Day (laatste zondag van mei) maakten we altijd een weersverwachting voor Margraten. Twee F15′s van de Amerikanen vertrokken dan vanaf Soesterberg om laag over de Amerikaanse begraafplaats te vliegen als eerbetoon aan de gesneuvelden.Goed zicht en niet al te lage bewolking waren noodzakelijk.

Het was indrukwekkend om zelf nu eens over de begraafplaats te lopen. Ruim 8100 grafstenen staan er opgelijnd op een schitterend onderhouden park. Het bronzen beeld van de treurende vrouw en de drie duiven is prachtig. Ze staan naast de stam van een door oorlogsgeweld verwoeste boom waar nieuw leven aan ontspruit. Symboliek in optima forma.

Confronterend zijn de namen op de muren van het monument aan het Ereplein. Namen van Amerikaanse militairen die nooit meer gevonden zijn en niet begraven kunnen worden. Namen van mannen die van huis vertrokken om te vechten op een stuk land waar ze waarschijnlijk nog nooit eerder waren geweest en nooit meer zouden verlaten. Met zijn allen mogen wij nooit vergeten dat zij vochten voor vrijheid.

Tijd zal de glans van hun daden nooit doen verbleken.
Generaal John J. Pershing

In 2012 vlogen vier Amerikaanse F15′s over Margraten gevolgd door vier F16′s van de Nederlandse Luchtmacht.