Hitte-index

In de winter hebben we het over windchill. Een temperatuur die je ervaart doordat de wind het nog kouder maakt dan er werkelijk gemeten is. Een gevoelstemperatuur dus. Ook op warme dagen is er een gevoelstemperatuur. De heersende luchtvochtigheid zorgt ervoor dat we de gemeten temperatuur anders ervaren. Hoe hoger de luchtvochtigheid hoe warmer, of beter gezegd, hoe benauwder we het ervaren. Zeker bij temperaturen boven de dertig graden in combinatie met hoge luchtvochtigheid en inspanning kan het gevaarlijk worden.

De verklaring is feitelijk heel simpel. Wanneer het warm is wil ons lichaam afkoelen. Bij hogere temperaturen gebeurt dit via transpiratie. Het transpiratievocht verdampt en ons lichaam is deels zijn warmte kwijt. Bij hoge luchtvochtigheid gaat het verdampen moeizaam of helemaal niet. Ons lichaam kan zijn warmte niet kwijt en wat dreigt is oververhitting. Zeker bij inspanning of sport kan dit proces versnellen en tot gevaarlijke lichaamstemperaturen leiden.

Robert G. Steadman deed onderzoek naar de invloed van relatieve vochtigheid in combinatie met temperatuur en het menselijk lichaam. Hij hield daarbij rekening met bijvoorbeeld lichaamsbouw maar ook kleding.  Hij maakte een formule die vandaag de dag in veel landen als leidraad wordt gebruikt. Deze tabel noemen we de hitte-index.

De komende dagen zal de hitte-index weer veel worden geraadpleegd. Met de tropische temperaturen in het vooruitzicht neemt de kans op fysieke problemen toe. Er zijn bedrijven die hun roosters aanpassen op basis van de hitte index.

Hieronder zie je de uitgebreide tabel.

Hitte-index tabel

Hitte-index tabel

Middels die tabel kan je de volgende classificatie aanhouden:

      < 30ºC Redelijk veilig
      30 – 40ºC Wees alert
      40 – 50ºC Gevaarlijk
      > 50ºC Zeer gevaarlijk

In Nederland kan er door het KNMI een hittewaarschuwing worden uitgegeven. Bij temperaturen boven de 27 graden wordt er een code geel, een waarschuwing uitgegeven. Bij langdurige warmte kan het hitteplan worden geactiveerd.

Brochure overheid Warm zomerweer

Bronnen: Meer uitleg over Steadman formule en gevoelstemperatuur, KNMI

Zonkracht

Actuele zonkracht

In de zomertijd worden we via de media met de zonkracht geconfronteerd. Bij een hoge zonkracht wordt er gewaarschuwd. Het advies is dan de huid goed te beschermen als je voor een langere perioden de zon in gaat. Zo voorkom je dat de huid verbrand en neemt het risico op huidkanker af.

Bij een hoge zonkracht moeten we ons beschermen tegen UV-straling. Deze straling is schadelijk voor onze huid. UV-straling wordt deels tegengehouden door een natuurlijk filter, de ozonlaag maar die is de laatste jaren steeds dunner geworden. De hoeveelheid UV-straling die het aardoppervlak bereikt is daardoor flink toegenomen de laatste decennia.

Bewolking houdt UV-straling deels tegen waardoor de zonkracht minder is tijdens bewolkte dagen. Toch kan op zomerse dagen bij bewolkt weer de zonkracht nog vijf zijn en dat is best hoog. Zeker als je een gevoelige huid hebt en lang buiten bent is het dan verstandig om je huid in te smeren.

Het is een misverstand om te denken dat de zonkracht hoger is bij warm weer. Dat hoeft namelijk helemaal niet. De mate van de zonkracht wordt bepaald door de stand van de zon en hoe schoon de lucht is.

  • Hoe hoger de zon staat, hoe sterker de zonkracht is. Op een dag gezien is de zonkracht daarom ook het sterkst in de middag. In de zomer staat de zon het hoogste.
  • Als de lucht vervuild is dan zijn er veel moleculen en aerosolen in de lucht. Deze miniscule deeltjes verstrooien en absorberen de UV-straling waardoor de zonkracht ook minder sterk is.

uvLinks zien we twee metingen van de UV straling. Bij een onbewolkte hemel is de curve van de UV goed te verwachten. Op het moment dat er bewolking overschuift is zie je dat terug als hapjes uit de curve. De bovenste grafiek laat een vrijwel onbewolkte dag zien.

In Nederland is de hoogst mogelijk zonkracht in de zomer 8. In Zuid Europa kan de zonkracht oplopen tot 10. Rond de evenaar en op hoge bergen kan de zonkracht zelfs 15 worden.

Het KNMI geeft zonkrachtverwachtingen uit. In combinatie met een tabel die samen met het RIVM is opgesteld wordt er een advies gegeven.
zonkracht90 procent van de Nederlanders weet dat te lang onbeschermd in de zon niet goed is. Toch verbrand 1 op de 3 Nederlanders per jaar door de zon. Het KWF probeert de mensen te overtuigen om verstandig te zonnen. Hun devies is geniet van de zon maar bescherm jezelf door je in te smeren, je huid te bedekken en de schaduw op te zoeken als de zon op zijn hoogste punt staat. Een brochure van het KWF over verstanding zonnen vind je hier.

De verwachte zonkracht (UV-index) bij onbewolkt weer voor Europa vandaag.

Bron KNMI, RIVM, KWF