Vulkaan Ontake, een freatische uitbarsting

ontake_mapZaterdagochtend brak volledig onverwachts de ruim 3000 meter hoge vulkaan Ontake uit in Japan. De vulkaan braakte as en gassen uit waardoor tenminste dertig mensen dodelijk verongelukten die op de vulkaan aan het klimmen en wandelen waren.

De vulkaan had een laatste grote uitbraak in 1979-1980. Toen spuwde de berg gloeiend hete lava. In 2007 was er een vergelijkbare uitbarsting als afgelopen zaterdag. Wetenschappers spreken van een freatische uitbarsting (in Engels phreatic eruption). Een dergelijke uitbarsting kondigt zich meestal niet aan en ontstaat doordat het gloeiend hete magma (500-1100ºC)  in de vulkaan in contact komt met grondwater of oppervlaktewater. Dit water wordt supersnel verhit waardoor er een mengsel van (giftige) gassen en heet stoom ontstaat uit. Dit mengsel heeft een veel groter volume dan het vloeibare water. Hierdoor ontstaat vaak een explosie waarbij het gasmengsel uit de vulkaan ontsnapt onder grote druk. Gloeiende as en stenen worden tijdens zo een eruptie meegenomen.

Vulkaanuitbarstingen die lava spuwen dienen zich meestal wel vooraf aan. Wetenschappers registreren in de dagen voor de uitbarsting vaak sterke seismische activiteit. Aardbevingen of veranderingen in de aardkorst onder de vulkaan worden geregistreerd. Ook de vulkaan Ontake is een vulkaan die constant in de gaten worden gehouden maar in dit geval was er geen enkel significant signaal dat er een uitbarsting op komst was. Een typisch voorbeeld van een freatische uitbarsting.

Vulkaanuitbarstingen waarbij gesmolten gesteente (lava) wordt uitgestoten noemt men een freatomagmatische eruptie.

Hieronder een social media overzicht van de Ontake vulkaan.

Bronnen: wikipedia, Telegraph

Vlinders op het radarscherm

Monarchvlinder

Monarchvlinder

De neerslagradars zijn er vooral om neerslag te detecteren maar soms zijn er hele andere zaken te zien. Ik blogde al eens over enorme zwemmen vliegjes die rond de Mississippi rivier zichtbaar werden op het radarscherm toen ze vrijwel allemaal tegelijk uitvlogen. Dit weekend was het de beurt aan enorme zwermen vlinders die op de radar zichtbaar werden in de VS.

De Monarchvlinder is een van de bekendste vlinders in Noord-Amerika. de vlinder trekt altijd aan het einde van de zomer vanuit het noorden van de VS richting Mexico. Daar overwintert de vlinder en in de lente trekt de vlinder weer terug naar het noorden. Gedurende het jaar planten de vlinders zich voort.

De trek van de Monarchvlinders

De trek van de Monarchvlinders

Op 19 september zagen meteorologen van de weerdienst in Saint Louis, Missouri, hoge radarecho’s die zij niet direct aan het weer konden koppelen. Na een analyse van de radarbeelden werd duidelijk dat het hier ging om biologische objecten. Beestjes. In combinatie met waarnemingen werd vervolgens de conclusie grtrokken dat het hier om een enorme groep Monarchvlinders ging die op weg was naar het zuiden. Grappig genoeg zag de radarecho er ook uit als een vlinder die aan de randen steeds vervormde.

De radarecho. Bron:  NWS St Louis.

De radarecho. Bron: NWS St Louis.

Hieronder een video van de Monarchvlindertrek.

Bij Tessel in de Ochtend sprak ik hierover:

Bron: NWS St. Louis.