Stofhoos op Mars

De planeet Mars

Stofhozen of dust devils zien we ook in Nederland. Vorig jaar nog tijdens de lange droge periode in het voorjaar werden ze boven de droge akkers in de polder geregeld gezien.

De Mars Reconnaissance Orbiter heeft op 16 februari 2012 een dust devil vastgelegd op het marsoppervlak. Het is een prachtige, onwerkelijk foto die de NASA vandaag publiceerde. Op de foto is een een wit gekleurde stofhoos te zien die vrij hoog komt en een zwarte schaduw laat zien op het rode marsoppervlak. Naarmate het stof hoger komt wordt het meegevoerd met een andere windrichting waardoor er een soort golf in de wolk ontstaat.

Volgens NASA komt het stof ruim 800 meter van de grond. Dit is af te leiden uit de lengte van de schaduw. De hoos zelf heeft een diameter van circa 30 meter. Er zijn windsnelheden gemeten op Mars in stofhozen van ruim 100 km per uur.

De foto die NASA vandaag vrij gaf. Wit is het stof wat opwaait door de windhoos. de zwarte band is de schaduw van de stofwolk. Bron NASA

Stofhozen ontstaan als warme lucht opstijgt boven een droog landoppervlak. Als er dan een beetje wind staat dan kan de opstijgende bel een ‘zet’ krijgen waardoor er een werveling ontstaat. Zo’n rotatie neemt dan het stof mee dat bijvoorbeeld op de akker ligt waardoor er een draaiende stofmuur zichtbaar wordt. Je hebt kleine (vaak voorkomende) hoosjes maar ook grotere die schade kunnen veroorzaken.

In onderstaande filmpje zijn mooie voorbeelden te zien van wat grotere stofhozen. Deze film is gemaakt in februari in Sloveniƫ. Het eerste deel van de film laat stof en zandstormen zien die zijn ontstaan door de Bora winden. vanaf 2.18 zijn er ook echte dust devils zichtbaar.

Vorig jaar heb ik meerdere stofhozen gezien toen ik op een zeer warme lentedag de tulpenroute in de Noordoostpolder. Ze ontstonden alleen steeds te ver van de camera om ze goed vast te leggen. Dit jaar ga ik het weer proberen.

Hoog neemt heft in handen, lente

Zaterdag heeft het hoog een ongunstige positie, een westelijke stroming

Maandag schreef ik dat de verwachting voor deze week een grote zekerheid had en dat lijkt nu, een paar dagen later, aardig uit te komen. De belangrijkste modellen zitten nog steeds op dezelfde lijn en dat betekent dat na de regen van komende middag en avond er een periode van betrekkelijke rust aanbreekt.

Een echte neerslagkans op zaterdag

Alleen morgen kan er nog een enkele bui vallen, misschien wel met hagel. Daarna is het overwegend droog maar wel eerst vrij bewolkt met milde temperaturen rond de 10 graden. Zaterdag is er zelfs nog kans op wat gemiezer als er restanten van een storing langs de noordflank van een hogedrukgebied over de provincie trekken.

Dinsdag heeft het hoog een veel gunstigere positie, een zuidoostelijke stroming

Dat hogedrukgebied wordt de dominante factor in het weer de komende tijd. Zaterdag ligt het hoog nog vrij ongunstig met de kern ten zuidwesten van Flevoland maar de trekrichting is noordoostelijk en maandag is het hogedrukgebied aangekomen boven de Noordzee. Daarna heeft het de neiging heeft om verder oostwaarts te trekken.

Hoge temperaturen in de loop van volgende week. 13-15 graden is mogelijk.

En dat is gunstig. De stroming krijgt dan een meer oost tot zuidoostelijke component en in de loop van volgende week nemen de zonkansen toe. Het kwik kan daardoor verder stijgen tot misschien wel 15 graden!

Vanzelfsprekend nemen in dit soort situaties (hogedruk, weinig wind en eerst nog veel vocht onderin de atmosfeer) de mistkansen in de nacht en ochtend wel toe. Ook zal de pollendruk gaan toenemen en moeten hooikoortspatienten rekening houden met meer klachten.

Zoals het er nu uitziet blijft het hogedrukgebied tot over het weekend van 17 en 18 maart bepalend.