Mount Washington

In New Hampshire in de Verenigde Staten ligt Mount Washington. Een berg (1917 mtr) in Mount Washington State Park omringd door het White Mountain National Forest. Mount Washington is de hoogste piek in het noordoosten van de VS en boven op de berg is een privaat weerstation dat in stand wordt gehouden door sponsors en vrijwilligers.

De waarneemtoren op de top. Foto Katherine McDonald

Het is een historische plek. Sinds 1870 worden er waarnemingen van het weer gemaakt vanaf de top. Eerst in opdracht van de regering later door de vrijwilligers. Alleen tussen 1893 en 1932 werd het station niet gebruikt. Het gebied staat bekend om zijn bizarre weersomstandigheden. Sneeuwstormen, ijzige kou (temperaturen lager dan -40 ºC in de winter zijn geen uitzondering) en extreme windchills. 16 januari 2004 werd er enige tijd een windchill van -74 ºC geregistreerd! Ook valt er bijzonder veel neerslag. Veelal in de vorm van sneeuw. gemiddeld valt er per jaar bijna 8 meter sneeuw! In 1968/69 viel er meer dan 14  meter sneeuw.

Het waarneemstation heeft ook een heus wereldrecord. Op 12 april 1934 werd de hoogste wind geregistreerd, op een bemand station, ooit op aarde gemeten. 231 mijl per uur oftewel 372 km per uur gaf de windmeter aan. Een recordwindsnelheid die op een anemometer werd geregistreerd die speciaal was ontworpen voor de unieke locatie. Door de ijzige kou wordt deze windmeter continu verwarmd in stormsituaties.

Weeroverzicht

Na de meting is de windmeter getest en gecontroleerd door een instituut in Boston. Met het apparaat bleek niets aan de hand te zijn en zo is het record in de boeken gekomen waar het tot op de dag van vandaag nog steeds staat.

Mount Washington is een bijzondere plek met een waanzinnig uitzicht als er geen wolken hangen die je het uitzicht ontnemen. De lokatie leent zich uitstekend voor onderzoek naar bijvoorbeeld sneeuw en ijs. De waarnemers leggen ook geregeld mooie wolkenpartijen vast. Zoals onderstaande filmpje waarop ik werd geattendeerd door The Cloud Appreciation Society waar ik lid van ben. Het is de vorming en oplossing van lenticularis wolken. Een prachtige timelapse.

Omdat Mount Washington niet onder de hoede valt van de NWS (het Amerikaanse KNMI) kan je lid worden van MWObs om de organisatie te steunen. Er zijn ook reizen te boeken. Je kan je opgeven als vrijwilliger en een weekje meelopen bij de waarnemers. Een fantastische ervaring volgens mij. Ook is het station als tourist of wandelaar te bezoeken en is er een museum ingericht.

Op de site mountwashington.org vind je alle informatie.

Foto kop: Foto Dennis Wong (Flickr)

Convectie

Met convectie bedoelen we lucht die zich verticaal verplaatst door plaatselijke opwarming. Door de zon warmt het aardoppervlak op waardoor de lucht daarboven warmer wordt. Bij een bepaalde temperatuur (de convectietemperatuur) ‘scheuren’ deze warme luchtbellen los van het aardoppervlak en beginnen te stijgen. De atmosfeer is dan onstabiel geworden en we spreken van droge convectie. De snelheden zijn in meestal boven de 1 m/s. De convectietemperatuur is per luchtsoort verschillend!

Ballonoplating van de Bilt deze middag. Ik heb een stapelwolkje ingetekend. In deze lucht ontstond de bewolking bij bijna 8 graden. Het CCN ligt rond 750mtr. De toppen komen tot 1600mtr.

Ballonoplating van De Bilt deze middag. Ik heb een stapelwolkje ingetekend. In deze lucht ontstond de bewolking bij bijna 8 graden. Het CCN ligt rond 750mtr. De toppen komen tot 1600mtr.

Tijdens het opstijgen koelt de lucht weer af. Dat is ongeveer 1 graad per 100 meter. Op een bepaalde hoogte is de lucht zover afgekoeld dat de lucht geen waterdamp meer kan bevatten en er condensatie optreedt. Er ontstaan druppeltjes. Dit is het convectief condesatieniveau (CCN). Op dit niveau ontstaan er wolken. Je mag dus zeggen dat de onderkant van convectieve bewolking (de wolkenbasis) hangt op het CCN.

Zon en stapelwolken. Er is niet voldoende vocht om de boel dicht te smeren. (eigen foto)

In een luchtsoort is het CCN overal op dezelfde hoogte. Convectieve wolken (cumulus) hebben daarom vrijwel altijd een strakke onderkant. Dat is mooi te zien als je opstijgt met een vliegtuig en de onderkant van de wolken bereikt.

Als de lucht gecondenseerd is wil dat niet zeggen dat de verticale beweging stopt. De wolk groeit verder omhoog (natte convectie) net zolang totdat de (gecondenseerde) luchtdeeltjes in een luchtlaag komen die warmer is. Op dat moment stopt de beweging omhoog en is de top van de wolk bereikt. Wel blijft de aanvoer van vochtige lucht van onderen doorgaan waardoor de wolken als het ware uitspreiden aan de onderkant van de warme luchtlaag. Zo kan het dan helemaal dichttrekken iets wat bijvoorbeeld deze middag gebeurde.

Ook kan de wolk niet verder groeien als de gecondenseerde luchtdeeltjes in een droge luchtlaag binnendringen waardoor het water verdampt. De wolkentop is dan eveneens bereikt maar de beweging van lucht kan nog wel doorgaan. Nu is er weer sprake van droge convectie.

In een mooi-weer situatie blijven de wolken vaak klein omdat de lucht op hogere niveau’s te warm en te droog is. Daarentegen kunnen in buiensituaties de luchtdeeltjes hoog stijgen tot ruim boven de 8 kilometer. De stijgende waterdeeltjes kunnen dan bevriezen in de koude lucht. IJsdeeltjes versnellen neerslagprocessen en zo ontstaat er een buienwolk (cumulonimbus). Afhankelijk van hun grootte kunnen die veel neerslag produceren. Neerslag uit buienwolken noemen we convectieve neerslag.

Veel cumulus smeren uit tegen de warme lucht bovenin

Aan het einde van de middag als het aan het aardoppervlak weer afkoelt stopt de convectie en lossen de convectieve wolken vaak weer op. Er wordt geen vochtige lucht meer aangevoerd van onderaf. De bestaande wolken worden dan aan de randen ‘aangevreten’ door de droge lucht. Zo worden de wolken kleiner en uiteindelijk zijn ze weg.

Op het filmpje is een timelapse te zien van de Omroep Flevoland webcam bij het omroepgebouw. In de vroege ochtend trok het open waarna het een paar uur vrij helder was. Omstreeks kwart voor 11 (rond sec.20)  zie je de stapelwolkjes ontstaan. Het is het moment dat het CCN (vandaag circa 7.5 graden) wordt bereikt.