Stratocumulus en Actino’s

IMG_0623

Ganzen tegen stratocumulus

Als wolkenliefhebber heb ik eerlijk gezegd het minste op met stratocumulusvelden. Het zijn over het algemeen saaie wolkenvelden. Ze zijn uitgestrekt, kennen weinig tekening en hangen vaak samen met saaie weersituaties.

Een goede 20 jaar geleden werd ik tijdens mijn praktijkexamen meteorologie veel geconfronteerd met deze wolkenvelden. Het examen duurde een week. ‘s Ochtends om vijf uur startte je met het maken van de weersverwachting die je dan om 8 uur vertelde aan de piloten, in dit geval de docenten. Die stelden dan vragen over de weersituatie om je kennis te testen. Vrijwel de hele week trokken er stratocumulusvelden van de Noordzee over de vliegbasis en als docent weet je dan echt niet meer wat je moet vragen waardoor dit vragenuurtje in de loop van de week (gelukkig) niet veel meer voorstelde.

Stratocumulusvelden ontstaan door grootschalige optilling van lucht. De lucht koelt af en condenseert waardoor er wolken ontstaan. De wolken die zijn ontstaan botsen tegen een hogere, warmere luchtlaag waardoor ze niet verder kunnen opstijgen. Doordat de aanvoer van vochtige lucht van onderaf gewoon doorgaat spreiden de wolken zich uit met als gevolg uitgestrekte wolkenvelden. De Noordzee kan een prima brongebied zijn voor dit soort wolkenvelden. Met een hoog boven het Verenigd Koninklijk en een noordwestelijke stroming boven de Noordzee drijven de wolkenvelden vanaf zee over Nederland. Het is dan wachten op verandering van de stroming of een verandering van luchtsoort. Gebeurt dit niet dan kan je dagenlang met de grijze wolkenvelden blijven zitten.

IMG_0631

Vanmorgen waren er ook stratocumulusvelden boven Flevoland. Uitgestrekte wolkenvelden met nauwelijks structuur trokken er over de provincie. De vogels, aalscholvers en ganzen, staken duidelijk af tegen de grijzige lucht. In de loop van de ochtend werd de aangevoerde lucht droger waardoor de wolken grotendeels oplosten.

Voorkomen van Acino's

Voorkomen van Acino's

Vanaf het aardoppervlak ziet stratocumulus er dan niet zo interessant uit, vanuit de ruimte zijn soms prachtige structuren te herkennen omdat je dan een veel grotere oppervlakte kan beschouwen. Opzienbarend zijn de zogenaamde actinoforme wolkenvelden. Het zijn structuren die zich uitstrekken over 200 tot 300 km of nog groter. Ze lijken vaak op bladeren en zien er op satellietfoto’s fascinerend uit. Ook zijn er langgerekte vormen die soms meer dan 1000 km lang zijn. Meteorologen onderzoeken tot op de dag van vandaag hoe dit soort structuren ontstaan. Actino’s komen helaas op onze breedte niet of nauwelijks voor. Op het kaartje is te zien dat de waarnemingen (vanuit de ruimte) met name op het zuidelijk halfrond worden gedaan. Jammer want die saaie velden krijgen zo wel een aantrekkelijke kant.

Actinoform wolkenveld

Actinoform wolkenveld. Betreft zo'n 200 x 300 km. Dit is een bladvorm.

Actinoform al gezien in 1962 (Bron NOAA)

Actinoform al gezien in 1962 (Bron NOAA)

Volgende week lenteachtig

Saaie stratocumulusvelden in het eeerste deel van de ochtend

Saaie stratocumulusvelden in het eerste deel van de ochtend

Het ziet er helemaal niet verkeerd uit voor de komende week. Er trekt een enkel storinkje voorbij maar verder mogen we toch wel zeggen dat de atmosfeer redelijk in rust is en een geschikt weerbeeld voorschotelt volgende week. Voor de weerman is het misschien een beetje saai maar daar heeft u geen boodschap aan.

Een hogedrukgebied boven de Atlantische Oceaan ter hoogte van de Golf van Biskaje is bepalend. Tot en met zondag lijkt het hoog weinig van plaats te veranderen maar vanaf maandag heeft het de neiging om op te schuiven richting Duitsland. Vandaar krijgt het een groot deel van West Europa in zijn greep.

Volgende week invloed van een hogedrukgebied

Alleen maandag lijkt er nog enige neerslag van betekenis te vallen in de polder. De rest van de week ziet er droog uit met steeds meer zon en mooie temperaturen rond tien graden of iets daarboven.

Neerslag op maandag

Voor het zover is moeten we nog wel door het weekend. Maar ook dat ziet er niet slecht uit. Er kan een enkele bui vallen maar er zijn overtuigende zonnige perioden. De middagtemperatuur ligt rond 8 graden en in de nachten zou het tot vorst aan de grond kunnen komen.

Tot slot nog even de korte termijn. Vanavond en vannacht passeert er een storing die voor regen zorgt. Morgen en vrijdag zitten we vervolgens in zachte lucht met middagtemperaturen iets boven de 10 graden in Flevoland. Wolkenvelden overheersen en een licht buitje is mogelijk. Veel stelt het niet voor.

Het 0 graden niveau (de blauwe lijn) ligt precies in het weekend lager. De dagen ervoor en de dagen erna is de lucht duidelijk zachter.

Het 0 graden niveau (de blauwe lijn) ligt precies in het weekend lager. De dagen ervoor en de dagen erna is de lucht duidelijk zachter.