Anticrepusculaire stralen

Ik zat gisteren in mijn digitale archiefje een foto te zoeken toen ik opeens stuitte op een foto waarvan ik allang dacht dat ik die definitief maar wel per abuis verwijderd had. Ik had al eens eerder geschreven dat ik voor een aantal jaren terug mijn foto’s niet altijd even netjes opbergde.

Maar het was dus mijn geluksdag want de foto die ik vond was een scene die ik ooit in de avonduren op de Oostvaardersdijk vastlegde. Op de foto zijn heel duidelijk anticrepusculaire stralen te zien en hoewel ze binnen de meteorologie niet als al te bijzonder worden beschouwd heb ik ze in mijn carriere alleen toen gezien.

anti crepusculaire stralen / anti crepusculair rays

Anticrepusculaire stralen. Deze foto maakte in aan de Oostvaardersdijk. De stralen komen samen boven de Oostvaardersplassen. In mijn rug heb ik de zon die ondergaat boven het Markermeer

Crepusculaire stralen zijn wel vaak te zien. Het zijn de zichtbare lichtstralen als de zon bijvoorbeeld tegen een cumuluswolk aanschijnt. Door diffractie worden de lichtstralen afgebogen. De lichtbanen zijn mooi te zien aan de bovenzijde van de wolk. De stralen lijken vanuit één punt uit te waaieren. Ze kunnen ook naar beneden gericht zijn. Dit worden ook wel Jakobsladders genoemd. Op de foto met de paarden zijn ze duidelijk te zien.

Jakobsladders boven Oostvaardersplassen

Jakobsladders boven Oostvaardersplassen

 

Ook een stralenbundel die door een gat in de wolken schijnt is een crepusculaire straal. Overigens staat de zon altijd aan dezelfde zijde als de crepusculaire stralen

crepusculaire stralen

Crepusculaire stralen. Niet bijzonder maar vaak wel mooi om te zien. Zeker als ze wat sterker zijn. De straal door het gat rechtsonder is ook een crepusculaire straal.

Anticrepusculaire stralen komen minder vaak voor. (Ik zou ze zelf zeldzaam willen noemen maar dat is volgens de literatuur niet zo). Deze tegenzonnestralen zie je alleen als je met je rug naar de zon gaat staan. De stralen lijken allemaal samen te komen in het punt dat recht tegenover de zon staat aan de horizon. Met andere woorden om deze stralen te kunnen zien moet je tijdens een zonsondergang met je rug naar de zon toe gaan staan. Soms ontstaat dan het effect van anticrepusculaire stralen. Dat de stralen bij elkaar komen is overigens een optische illusie. Het is vergelijkbaar met een weg die in de verte aan de horizon vanuit een punt komt lijkt te komen.

Onderstaande foto van Ian Schlueter laat mooi zien hoe het nu precies zit met de stralen. Links gaat de zon onder en daar zijn de (reguliere) crepusculaire stralen te zien. De stralen trekken langs de hemel en lijken dan aan de andere kant samen te komen op het punt recht tegenover de zon. Klik op de foto voor een vergroting.

Only in Arizona - Anticrepuscular dreams

Anticrepusculaire stralen en de zonsondergang in Arizona. Foto: Ian Schlueter.

Vanaf nu dus onthouden als je een zonsondergang bekijkt: Zie je mooie stralen boven de zon? Kijk even goed over je schouder. Misschien zie je daar wel de anticrepusculaire stralen!

AANVULLING 4 AUGUSTUS 2014:

Op 3 augustus 2014 werden in Limburg door Erik Hoeben ook anticrepusculaire stralen waargenomen. Hij maakte de foto in Maasbree. Aan de onderkant van de foto is mooi de schaduw te zien van het voertuig. De zon staat dus in de rug van Erik toen hij de foto nam. Helemaal perfect aan dit plaatje is natuurlijk het stukje regenboog. iets wat je ook alleen waarneemt met de zon in je rug.