Tijd voor Heiligenschijn

Voorbeeld van Heiligenschijn. Foto wikipedia.

Voorbeeld van Heiligenschijn. Foto wikipedia.

De komende dagen zijn ideaal om Heiligenschijn waar te nemen. Dit fenomeen is in de vroege ochtend het beste te zien als de zon net op is. Heiligenschijn is een wit schijnsel rond de schaduw van je hoofd en is alleen door jezelf waarneembaar. Als je samen met iemand staat te kijken zal hij het aureool rond jouw hoofd niet zien. Wel neemt de ander het witte licht waar rond zijn eigen hoofd. Als je een foto maakt met de camera recht voor je ogen zie je het schijnsel ook op de foto rond de schaduw van je eigen hoofd. Maak je de foto met gestrekte arm recht boven je hoofd dan zal het schijnsel rond de schaduw van je hand zichtbaar zijn.

Natuurlijk is lukraak een foto van je schaduw maken niet voldoende. Ook de omstandigheden en je positie moeten juist zijn. Het beste werkt het als  je schaduw op een nat, onverstoord grasveld valt. Aan de grassprieten zitten dan mooie ronde dauwdruppeltjes die essentieel zijn om het effect te creëren. Heb je bijvoorbeeld door het gras gelopen dan zijn de druppeltjes ‘kapot’ en gaat het effect verloren. Naast de dauwdruppels moet er een heldere zonsopkomst zijn want het ongestoorde zonlicht is logischerwijs ook essentieel.

Heb je de ideale omstandigheden dan ga je met je rug naar de zon staan en zorg je ervoor dat je schaduw op het grasveld valt. Rond je hoofd zie je nu direct het aureool. Wonderlijk en mooi tegelijk. Maak de foto en stuur hem op naar weerfoto[apestaartje]omroepflevoland.nl

De lichtvlek om je hoofd is eigenlijk de zon die gespiegeld wordt door de dauwdruppeltjes. De druppels werken als bolle lensjes en concentreren het licht waardoor het een helder witte stralenbundel wordt. De grassprietjes werken als de achterkant van een spiegel waardoor de lichtbundels teruggekaatst worden richting de zon. De lichtbundel die loodrecht in je oog valt reflecteert voor jou het beste en daarom zie je het schijnsel rond je hoofd het sterkst. Nog duidelijker wordt het als je gaat lopen of fietsen en kijkt naar je schaduw. Misschien een beetje gevaarlijk maar als je het voorzichtig doet zal je zien dat het aureool met je meebeweegt.

Op de radio bij Tessel in de ochtend spraken ik hierover. Dat geluidsfragment is hieronder terug te horen.



Achter deze link zie je voorbeeldfoto’s van Heiligenschijn.

Bron: Kees Floor, KNMI

In de kopfoto wordt dauw van de green verwijderd. Het water heeft een vertragende werking op de golfballetjes. Foto’s van heiligenschijn op de green zijn dus vrijwel onmogelijk of je moet er heel vroeg bij zijn.

De Killer Cloud

ligging bardarbungaVandaag sprak ik in het radioprogramma Tessel in de ochtend over de mogelijke vulkaanuitbarsting op IJsland. De vulkaan Bárðarbunga (of BardarBunga) rommelt al een aantal dagen onder het ijs en heeft in een korte tijd voor meer dan duizend kleine aardbevingen gezorgd. Het gebied rond de vulkaan is inmiddels door de overheid afgesloten omdat wetenschappers serieus rekening houden met een uitbarsting.

De deskundigen schetsen vier mogelijke scenario’s:

  • 1. Er gebeurt niets.
  • 2. De vulkaan wordt meer actief maar breekt niet door de ijslaag van de bovenliggende gletsjer Vatnajökull heen. Dit kan wel tot veel smeltwater leiden en overstromingen.
  • 3. De vulkaan breekt wel door de ijslaag en er komen grote aswolken vrij die het vliegverkeer kunnen stilleggen. Dit is vergelijkbaar met de uitbarsting in april 2010 van Eyjafjallajokull. Ruim 11 dagen werd er niet gevlogen boven Europa. Miljoenen mensen werden gedupeerd en de economische schade wordt geschat op 1.5 miljard euro
  • 4. De uitbarsting wordt zo groot en vergelijkbaar met de Laki vulkaan in 1783. Deze uitbarsting duurde 9 maanden waarin niet alleen as maar ook zeer giftige gaswolken vrijkwamen. Duizenden mensen kwamen om door het gifgas en driekwart van de veestapel op IJsland stierf.

Het laatste scenario is natuurlijk het meest dramatisch. Wetenschappers achten de kans niet groot dat het zover komt maar sluiten het ook niet uit. In Groot Brittannië wordt de Laki uitbarsting van 1783 ook wel The forgotten disaster genoemd. In de zomer van 1783 trokken de giftige wolken van Laki vanaf IJsland naar het Britse eiland waardoor er meer dan 20000 mensen stierven. De BBC zond in 2007 de documentaire Killer Cloud uit. Hieronder is deze in delen te zien.

Deel 1:

Deel 2:

Deel 3:

Deel 4:

Deel 5:

Deel 6:

Bronnen: BBC, Wikipedia, NOS, Volkskrant