De Killer Cloud

ligging bardarbungaVandaag sprak ik in het radioprogramma Tessel in de ochtend over de mogelijke vulkaanuitbarsting op IJsland. De vulkaan Bárðarbunga (of BardarBunga) rommelt al een aantal dagen onder het ijs en heeft in een korte tijd voor meer dan duizend kleine aardbevingen gezorgd. Het gebied rond de vulkaan is inmiddels door de overheid afgesloten omdat wetenschappers serieus rekening houden met een uitbarsting.

De deskundigen schetsen vier mogelijke scenario’s:

  • 1. Er gebeurt niets.
  • 2. De vulkaan wordt meer actief maar breekt niet door de ijslaag van de bovenliggende gletsjer Vatnajökull heen. Dit kan wel tot veel smeltwater leiden en overstromingen.
  • 3. De vulkaan breekt wel door de ijslaag en er komen grote aswolken vrij die het vliegverkeer kunnen stilleggen. Dit is vergelijkbaar met de uitbarsting in april 2010 van Eyjafjallajokull. Ruim 11 dagen werd er niet gevlogen boven Europa. Miljoenen mensen werden gedupeerd en de economische schade wordt geschat op 1.5 miljard euro
  • 4. De uitbarsting wordt zo groot en vergelijkbaar met de Laki vulkaan in 1783. Deze uitbarsting duurde 9 maanden waarin niet alleen as maar ook zeer giftige gaswolken vrijkwamen. Duizenden mensen kwamen om door het gifgas en driekwart van de veestapel op IJsland stierf.

Het laatste scenario is natuurlijk het meest dramatisch. Wetenschappers achten de kans niet groot dat het zover komt maar sluiten het ook niet uit. In Groot Brittannië wordt de Laki uitbarsting van 1783 ook wel The forgotten disaster genoemd. In de zomer van 1783 trokken de giftige wolken van Laki vanaf IJsland naar het Britse eiland waardoor er meer dan 20000 mensen stierven. De BBC zond in 2007 de documentaire Killer Cloud uit. Hieronder is deze in delen te zien.

Deel 1:

Deel 2:

Deel 3:

Deel 4:

Deel 5:

Deel 6:

Bronnen: BBC, Wikipedia, NOS, Volkskrant

Iselle en Julio

hawai eilandenNee, dit is geen nieuw zingend duo of een jetset koppel dat momenteel het nieuws beheerst. Iselle en Julio zijn tropische stormen die het allebei hebben voorzien op de Hawaïaanse eilanden. De beide stormen liggen nu nog ten zuidoosten van de eilandengroep maar zullen later deze week het tropisch paradijs van slecht weer voorzien.

noaa iselle julio

Iselle en Julio in een beeld gevangen. Foto van 4 augustus (NOAA)

Iselle, op het moment van schrijven nog een Cat 2 orkaan zal donderdag op vrijdag over of net zuid van de eilanden razen als een tropische storm. Iselle zal dus afzwakken de komende uren maar evengoed zal het er stevig aan toe gaan. De verwachtte windkracht tijdens passage ligt rond windkracht 10-11 en dat is nog steeds behoorlijk. Tevens wordt er door de modellen heel veel regenwater verwacht waardoor er flink wat wateroverlast zal komen. De kans op overstromingen en elektriciteitsuitval is groot. Langs de kusten worden problemen verwacht door zeer hoge golven. Daarnaast zijn bepaalde delen van Hawaï nu nog erg droog. Wanneer er in korte tijd veel water valt is de kans op landverschuivingen groot.

iselle path

Pad Iselle

julio path

Pad Julio

Als Iselle is gepasseerd volgt in het weekend nog Julio. Deze cat 1 orkaan zal tijdens de passage van Hawaï in kracht zijn afgenomen en waarschijnlijk ook als tropische storm passeren. Julio volgt in eerste instantie het pad van Iselle waardoor een groot deel van de energieaanvoer zal worden afgesneden omdat veel warmte uit de lucht is gehaald door Iselle. De koers in de omgeving van Hawaï is uiteindelijk wat noordelijker.

dont fear the eastHet is overigens vrij gebruikelijk dat stormsystemen die vanuit het oosten Hawaï bereiken  hun orkaanstatus verliezen en afzwakken tot tropische stormen of gewone depressies. Belangrijkste reden is dat ze boven kouder zeewater komen naarmate ze meer oost trekken en dat er rond de eilanden van Hawaï meer windschering (grote verschillen in windrichting en snelheid op hoogte in een betrekkelijk klein gebied) is. Dit laatste zorgt ervoor dat de cycloon als het ware uit elkaar getrokken wordt waardoor de structuur van de orkaan verloren gaat.

Wanneer Iselle en Julio allebei de status van tropische storm houden en binnen een paar dagen de Hawaïaanse eilanden passeren dan zal dit heel bijzonder zijn. Nog nooit (sinds het satelliettijdperk) zijn er twee van dergelijke stormen in zo’n korte tijd over de eilanden getrokken.

Saffir_SimpsonHet betreft dus twee tropische stormen. Toch is het niet zo dat Hawaï nooit voor een orkaan hoeft te vrezen. Hoewel ze niet vaak voorkomen bereikt vanuit het zuiden soms een orkaan de eilandengroep. In september 1992 trok de orkaan Iniki langs de eilanden en zorgde voor zes doden en veel schade. Het is de ‘duurste’ orkaan geweest tot nu toe voor de 50ste staat van de Verenigde Staten. Andere orkanen die voor grote problemen zorgden waren Nina (1957), Dot (1959) en Iwa (1982). Al deze orkanen hadden een meer zuidelijke koers waardoor ze langer hun energie en structuur behielden.

Schade door orkaan Iniki die voor veel overstromingen zorgde.

Schade door orkaan Iniki die voor veel overstromingen zorgde.

Bronnen: Weather.com, Accuweather.com